Λίμνη Κερκίνη - Οχυρό Ρούπελ, ψυχαγωγία και ιστορία

Σίγουρα οι περισσότεροι Έλληνες και ξένοι έχουν συνδυάσει το καλοκαίρι με παραλίες, παιχνίδια στην άμμο, ηλιοθεραπεία και άλλα ωραία παρεμφερή, που σαν σημείο αναφοράς έχουν την ξεκούραση και την διασκέδαση. Πολύ ωραία μέχρι εδώ. Εάν αναλογιστούμε όμως πόσο αδικούμε πολλές φόρες ένα τόπο, είτε λόγω άγνοιας είτε λόγω διαφήμισης συγκεκριμένων προορισμών, θα συνειδητοποιούσαμε με έκπληξη ποσά ωραία μέρη έχουμε παραβλέψει και μάλιστα μπορεί κάποια απο αυτά να βρίσκονται πολύ κοντά στον τόπο της μόνιμης κατοικίας μας, ή κοντά στις ιδιαίτερες πατρίδες μας. Αυτό βέβαια ισχύει λίγο έως πολύ για όλο το κόσμο, εμείς όμως ας το περιορίσουμε στη βαλκανική ενδοχώρα. Πιο ειδικά θα επικεντρωθούμε γεωγραφικά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα για να δούμε δύο άκρως ενδιαφέρουσες τοποθεσίες, την τεχνίτη λίμνη Κερκίνη και το ιστορικό οχυρό Ρούπελ.

Ξεκινάμε από τη λίμνη Κερκίνη, η οποία δημιουργήθηκε το 1932 με φράγμα στον ποταμό Στρυμόνα. Η έκταση της λίμνης κυμαίνεται από 50.000 έως 73.000 περίπου στρέμματα ανάλογα με την εποχή και τις διαθέσεις του καιρού. Ανήκει στον νομό Σερρών και απέχει από τις Σέρρες 40 χιλιόμετρα και περίπου 100 από τη Θεσσαλονίκη. Γενικά το οδικό δίκτυο είναι σε καλή κατάσταση, άν και η παραλίμνια διαδρομή θέλει ιδιαίτερη προσοχή, κυρίως το χειμώνα. Ακόμα και εάν δεν είστε εξοικειωμένοι με τις δραστηριότητες που αφορούν τη συγκεκριμένη λίμνη, κυρίως για το ενδιαφέρον γύρω από την πανίδα της φύσης, που είναι πολύ πλούσια και άκρως ενδιαφέρουσα για τους ειδικούς, οι άνθρωποι που είναι εκεί όλο το χρόνο θα σας εξυπηρετήσουν άμεσα και θα σας λύσουν όλες τις απορίες. Η λίμνη βρίσκεται σε ένα ειδυλλιακό τοπίο, κάτω από την οροσειρά του όρους Μπέλες , η οποία αποτελεί και το φυσικό σύνορο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Βουλγαρία. Βρισκόμενοι στην περιοχή της λίμνης βρίσκεστε σχεδόν διπλά στην Βουλγαρία, ενώ ανατολικότερα συναντάμε τη φυσική λίμνη Δοϊράνη, μέρος της οποία ανήκει στην επίσης γειτονική FYROM(για την ακρίβεια το μεγαλύτερο μέρος της). Στην λίμνη Κερκίνη μπορείτε να συναντήσετε δέκα είδη αμφίβιων και περίπου 20 είδη ερπετών, ενώ μεγάλο ενδιαφέρον έχουν και τα πτηνά με σπουδαιότερα τον αργυροπελεκάνο και τη λαγγόνα που είναι μοναδικά στον κόσμο είδη και τα οποία απειλούνται με εξαφάνιση. Δεν λείπουν και τα σπάνια αρπακτικά όπως ο χρυσαετός, ο βασιλαετός και ο πετρίτης, , ενώ η περιοχή αποτελεί μοναδικό πεδίο έρευνας σχετικά με τους υγροβιότοπους και τη διαχείριση τους. Για αυτό το λόγο πολλά ξένα τηλεοπτικά συνεργεία επισκέπτονται τη λίμνη για τη δημιουργία ντοκιμαντέρ, ενώ βιολόγοι και άλλοι ειδικοί έχουν τονίσει τη σπουδαιότητα του συγκεκριμένου υγροβιότοπου. Άλλωστε η λίμνη Κερκίνη προστατεύεται επισήμως από τη σύμβαση Ραμσάρ(σύμβαση για τους Υγροβιότοπους Διεθνούς Σημασίας).

Έκτος από το ενδιαφέρον της λίμνης, εξίσου ενδιαφέρουσες είναι και οι τοπικές κουζίνες. Εάν πάτε στη λίμνη και δεν φάτε βουβάλι(σε όλες τις πιθανές εκδόσεις) η δε δοκιμάσετε βουβαλίσιο παγωτό, θεωρείστε ότι η επίσκεψη σας είναι λειψή. Το τοπικό ομώνυμο χωριό όπως και τα υπόλοιπα παραλίμνια προσφέρουν αρκετές ανέσεις για τους επισκέπτες. Μπορείτε για παράδειγμα να κάνετε ιππασία ή μια βόλτα με σκάφος μέσα στους προστατευμένους υγροβιότοπους και φυσικά θα έχετε την ευκαιρία να βγάλετε φανταστικές φωτογραφίες, ενός τοπίου με άγρια ομορφιά και πλούσια πανίδα και χλωρίδα. Όλα αυτά σε τιμές λογικές. Δεν είνα τυχαίο οτι ο μεγάλος Θεόδωρος Αγγελόπουλος για τις ανάγκες της υπέροχης ταινίας του «Το λιβάδι που δακρύζει» κατασκεύασε ένα ολόκληρο χωριό, μέσα στην λίμνη Κερκίνη, εκμεταλλευόμενος την πτώση της στάθμη της.

Όπως κοιτάζετε το χάρτη(ψηφιακό η κλασσικό) λίγο δεξιά και ελαφρώς βόρεια θα δείτε το οχυρό Ρούπελ. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα σημεία της ιστορίας του Β' Π.Π., ένα οχυρό που έμεινε στην ιστορία ως μνημείο αντίστασης των ηρώων Ελλήνων στρατιωτών και αξιωματικών ενάντια στην ναζιστική μηχανή. Μια αντίσταση που έκανε ακόμα και τους Γερμανούς στρατιώτες να αποτίσουν φόρο τιμής στους παραδοθέντες Έλληνες, αφού το οχυρό δεν κατακτήθηκε πότε από τους νάζι , άλλα παραδόθηκε κατόπιν συμφωνίας, και μετά από συνθηκολόγηση των αντιπάλων δυνάμεων. Η απόσταση μεταξύ λίμνης Κερκίνης και οχυρού Ρούπελ είναι με το αυτοκίνητο περίπου 20 λεπτά. Λίγο πριν το τελωνείο του προμαχώνα θα δείτε μια ταμπέλα στην εθνική οδό που θα σας κατευθύνει στην είσοδο του στρατοπέδου του οχυρού. Έκει ο στρατεύσιμος της πύλης θα σας κάνει μια μικρή "αναγνώριση" και ο στρατεύσιμος που εκτελεί χρέη ξεναγού θα αναλάβει τα περαιτέρω.
Μέτα από διαδρομή περίπου 10 λεπτών και ανάμεσα σε απότομες πλάγιες θα ξεπροβάλει το σήμα κατατεθέν του ιστορικού οχυρού, το παρατηρητήριο και το μνημείο πεσόντων. Εκ πρώτης όψεως τίποτα δεν προδιαθέτει τον επισκέπτη για το τι θα ακολουθήσει. Εμείς πέσαμε σε ένα πολύ εξυπηρετικό φαντάρο-ξεναγό με όρεξη και αρκετές γνώσεις. Θα πρέπει άλλωστε να αναλογιστούμε ότι βρισκόμαστε σε στρατιωτικό χώρο , όποτε εκ των πραγμάτων το τουριστικό ενδιαφέρον θα πρέπει να προσαρμοστεί και στις απαιτήσεις λειτουργίας ενός στρατοπέδου. Φυσικά οι ελλείψεις σε υποδομές υποδοχής είναι εμφανέστατες, άλλα δεν θα θέλατε να μείνετε στα αρνητικά μιας και το ενδιαφέρον του οχυρού είναι τεράστιο.

Κατασκευαστικά πρόκειται για ένα τεραστίων διαστάσεων έργο, γνωστό και ως “Γραμμή Μεταξά”, με συνολικό ανάπτυγμα καταφυγίων 1.849 μέτρα και μήκος στοών 4.251 μέτρα. Όπως μας ενημέρωσε ο ξεναγός, το Ρούπελ είναι ελληνική λέξη, προερχόμενη από τα βυζαντινά χρονιά και έχει να κάνει με ένα είδος πετρώματος του συγκεκριμένου σημείου. Δεν ξέρω εάν είναι όντως έτσι, άλλα σίγουρα το μέρος είναι τεράστιας στρατηγικής σημασίας και αυτό το αντιλαμβάνεται κάποιος χωρίς να είναι στρατιωτικός. Προς βορρά μπορείτε εύκολα να δείτε τα πρώτα βουλγάρικα χωριά(Kulata κ.α.), ανατολικά, χωρίς όμως να είναι ορατό, βρίσκεται το πολύ ενδιαφέρον χωριό Άγκιστρο, γνωστό για το ιστορικό χαμάμ του, που λειτουργεί έως σήμερα. Οι στοές του οχυρού περιλαμβάνουν ένα αρκετά μεγάλος μέρος της οχύρωσης, ενώ το Ρούπελ είναι μόνο ένα σημείο της συνολικής υπόγειας οχύρωσης, η οποία εκτείνεται σε μεγάλη απόσταση, τόσο στο όρος Μπέλες όσο και στο όρος Άγκιστρο. Για παράδειγμα το οχυρό Ιστίμπεη βρίσκεται ακριβώς απέναντι προς δυτικά από το παρατηρητήριο του Ρούπελ, εντός του εθνικού πάρκου της λίμνης Κερκίνης, σχεδόν 100 μετρά από τα βουλγάρικα σύνορα. Όλες αυτές οι υπόγειες στοές συνδέονταν μεταξύ τους δημιουργώντας μια αμυντική γραμμή μοναδική για τα ελληνικά δεδομένα και όχι μόνο.

Εντός του οχυρού δυστυχώς μπορείτε, πάντα με τη συνοδεία του φαντάρου-ξεναγου, να κάνετε μόνο λίγα μετρά(100 περίπου), τα οποία όμως είναι αρκετά για να έχετε μια καλή εικόνα του τι πραγματικά σημαίνει υπόγειο οχυρό και κυρίως πως μπορεί ένα ολόκληρος στρατός να επιβιώσει για μέρες η μήνες χωρίς επαφή με τον έξω κόσμο. Γραφεία κινήσεως, ιατρεία, θάλαμοι στρατευσίμων, μαγειρία, τουαλέτες, λουτρά, εκκλησάκι βρίσκονται κατά μήκος των στοών δεξιά και αριστερά σε έναν πραγματικό λαβύρινθο. Για να μπορεί κάποιος να προσανατολιστεί χρειάζεται εκτός από φως και άλλα σημάδια. Σε όλο το μήκος των στοών υπάρχουν τα φανάρια που έδιναν το φώς (σε κάποιο σημείο σώζονται και αυθεντικά), ενώ στο ένα μέρος του τοίχου υπάρχει μια κόκκινη μεταλλική λωρίδα η οποία αποτελεί την πυξίδα μέσα στο λαβύρινθο. Έαν έχεις την κόκκινη λωρίδα στα δεξιά σου κινείσαι προς τα μέσα του οχυρού, ενώ για να βγεί κάποιος έξω πρέπει η λωρίδα να είναι στα αριστερά σου. Το ότι είναι μεταλλική βοηθάει όταν δεν υπάρχει φως να μπορείς να ακούσεις τον ήχο από ένα χτύπημα επάνω της, όποτε και να προσανατολιστείς για το που βαδίζεις. Πρωτοποριακό είναι και το σύστημα εξαερισμού-κλιματισμού, το οποίο χειμώνα και καλοκαίρι διατηρεί τη θερμοκρασία σταθερή στους 18 βαθμούς Κέλσιου. Πρόκειται για ένα έργο για το οποίο εργάστηκαν πλήθος μηχανικών και εργατών, οι περισσότεροι μυστικά, και το οποίο συγκρίνεται από τους ιστορικούς με τη γραμμή "Μαζινό". Ο εξωτερικός περίβολος του οχυρού είναι καθαρός και περιποιημένος με κάποια μουσειακά εκθέματα, σχετικά πάντα με την ιστορία του χώρου και τις μάχες που έγιναν εκεί τον Απρίλη του 1941.

Η επίσκεψη σε αυτό το χώρο δημιουργεί συγκίνηση και θαυμασμό. Έχοντας κατά νου, πόσο σκληρές μάχες διεξήχθησαν σε αυτά τα βουνά, πόσες ψυχές κλεισμένες μέσα στα έγκατα των βουνών, χωρίς επαφή με τον έξω κόσμο αγωνιούσαν για την έκβαση του πολέμου, δε μπορεί πάρα να νιώσει κάποιος την αύρα που αποπνέει ο ιστορικός αυτός χώρος. Ίσως τουριστικά το οχυρό Ρούπελ να μην είναι αξιοποιημένο όσο θα μπορούσε, άλλα αυτό δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για να μην επισκεφθεί κάποιος ένα από τα ιστορικότερα οχυρά της Ευρώπης. Φυσικά από το σημείο αυτό μπορείτε εύκολα πλέον να περάσετε στη Βουλγαρία από το Προμαχώνα και να συνεχίσετε την εκδρομή σας μέχρις εκεί που τραβάει η όρεξη σας.

http://www.roupel.gr/construction.html
http://www.army.gr/default.php?pname=Article&art_id=88453&cat_id=14
http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%AF%CE%BC%CE%BD%CE%B7_%CE%9A%CE%B5...